Επίσκεψη στην αρχαία Ολυμπία

Αρχαία Ολυμπία, τόπος ιερός και δοξασμένος. Τι κι αν έσερνα 12 μικράκια μες στο λιοπύρι, το δέος και ο θαυμασμός που σου προκαλεί το μέρος παραμένει. Περπατούσα ανάμεσα στα απομεινάρια αλλοτινών χρόνων και φανταζόμουν πόση μαγεία θα είχε το μέρος τότε που στο ιερό δάσος της Άλτης τα μνημεία έστεκαν αγέρωχα. Τα μικρούλια μου, παρά την κούραση ακολουθούσαν και ρουφούσαν εικόνες και πληροφορίες. Μα καλά, όλα θα τα φωτογραφήσετε κυρία; Κυρίαααααα…..τι τους νοιάζει όλους αυτούς τους Κινέζους και τους Γερμανούς να δουν τα δικά μας αρχαία;

Τους νοιάζει παιδί μου γιατί γιατί τα μνημεία αυτά είναι πολύ σπουδαία και η ομορφιά τους δε συγκινεί μόνο τους Έλληνες αλλά και τους ξένους. Τους νοιάζει, γιατί η χώρα μας κουβαλάει στις πλάτες της ισχυρή πολιτιστική κληρονομιά και ιστορικό πλούτο. Τους νοιάζει, γιατί η Ελλάδα είναι μια όμορφη χώρα και την ομορφιά της τη συνθέτει ο ήλιος, η θάλασσα, η εναλλαγές των τοπίων της και τα μάρμαρα που με τόση τέχνη λαξεύτηκαν από τους αρχαίους Έλληνες και συνεχίζουν μέσα στους αιώνες να αποσπούν τον παγκόσμιο θαυμασμό.

Η αρχαία ολυμπία υπήρξε το πιο δοξασμένο ιερό της αρχαίας Ελλάδας που ήταν αφερωμένο στο Δία. Εντός του μεγαλοπρεπούς ναού του θεού βρισκόταν το χρυσελεφάντινο άγλαμα του Δία που το φιλοτέχνησε ο πιο διάσημος γλύπτης της αρχαιότητας, ο Φειδίας και συμπεριλαμβανόταν ανάμεσα στα επτά θαύματα του κόσμου. Το κολοσσιαίο άγαλμα ήταν ένα από τα πιο μεγαλοπρεπή μνημεία που κατασκευάστηκαν κατά την αρχαιότητα και είχε ύψος 13 μέτρα. Για πολλούς αιώνες ήταν ένα από τα θεάματα που ο κάθε θνητός όφειλε να δει πριν πεθάνει. Η κατασκευή του διήρκεσε 8 χρόνια. Το σώμα του αγάλματος ήταν ξύλινο. Το ξύλο ήταν ενδεδυμένο με στρώματα χρυσού και πλάκες ελεφαντοστού. Τα μάτια του ήταν από πολύτιμες πέτρες και ο μανδύας από χρυσό.  Καταστράφηκε κατά τον 5ο αιώνα μ.Χ. ενώ πλήθος δοξασιών έχουν συνδεθεί με το συγκεκριμένο άγαλμα. Αντίγραφα του χρυσελεφάντινου αγάλματος δε βρέθηκαν ποτέ. Τη μορφή του τη γνωρίζουμε από απεικονίσεις σε νομίσματα και από επιγραφές.

Στο βάθρο του αγάλματος ήταν χαραγμένο, «Φειδίας Χαρμίδου υιός Αθηναίος μ' εποίησεν»

Το 2004 έγινε μερική αναστήλωση ενός τμήματος του δωρικού τύπου ναού του Δία και επανατοποθετήθηκε ένα κίονας προσφέροντας σους επισκέπτες τη δυνατότητα να κατανοήσουν καλύτερα το κορυφαίο μνημείο της αρχαιότητας.

ναός Δία

Απέναντι από το ναό του Δία βρίσκεται το Ηραίον, που ήταν ο ναός της Ήρας. Αντίστοιχος του ναού του Δία αλλά πολύ μικρότερος.

IMG_20170523_111540

Στο Ηραίο φυλασσόταν ο Ερμής του Πραξιτέλη. Οι φωτογραφίες δε μπορούν να αποτυπώσουν την ομορφιά αυτού του αγάλματος, πόσο μάλλον ερασιτεχνικές τραβηγμένες από κινητό. Το άγαλμα αυτό αποτελεί την ιδανική εικόνα της κλασικής ομορφιάς και γλυπτικής και γι’αυτό μέσα σε λίγα χρόνια από την ανεύρεσή του έγινε περίφημο σε ολόκληρο τον κόσμο. Οι μαθητές εντυπωσιάστηκαν.

Ο αγγελιοφόρος των θεών, επιφορτισμένος από το Δία να μεταφέρει το θεό Διόνυσο στις νύμφες, που θα τον αναθρέψουν, αναπαύεται καθ’οδόν αφήνοντας το ιμάτιό του πάνω σε κορμό δέντρου.

Στο υψωμένο δεξί χέρι του κρατούσε πιθανότατα ένα τσαμπί σταφύλι, σύμβολο συνδεδεμένο με το μελλοντικό θεό του κρασιού. Ο Διόνυσο προσπαθεί να το πιάσει απλώνοντας το χέρι.

Πρόθεση του γλύπτη ήταν να αποδωθεί η ολύμπια ηρεμία του προσώπου του θεού και οι αρμόνικές αναλογίες του σώματός του ώστε να αναδειχθεί το κάλλος της μορφής. Η στίλβωση της επιφάνειας τονίζει τη χάρη και την απαλότητα των πραξιτέλειων χαρακτηριστικών.

IMG_20170523_102331

Στο Ηραίο φυλασσόταν επίσης και ο δίσκος της ιερής εκεχειρίας ή αλλιώς δίσκος του Ιφίτου. Πρόκειται για έναν ορειχάλκινο δίσκο που πάνω του είχε μία επιγραφή που περιέγραφε την εκεχειρία. Εκεχυρία ετυμολογικά σημαίνει κράτημα των χεριών και καθιερώθηκε στην Ελλάδα τον 9ο αιώνα π.Χ.  με την υπογραφή μιας συμφωνίας μεταξύ τριών βασιλιάδων: του Ίφιτου, του Κλεισθένη και του Λυκούργου. Σύμφωνα με αυτή,  από την έβδομη μέρα πριν από την έναρξη των Ολυμπιακών Αγώνων μέχρι την έβδομη μέρα μετά το πέρας τους, οι πόλεμοι σταματούσαν έτσι ώστε οι αθλητές, απαλλαγμένοι από στρατιωτικές υποχρεώσεις, να μπορούν να ταξιδέψουν για να συμμετάσχουν στους Αγώνες. Κατά τη διάρκεια της εκεχειρίας, οι πόλεμοι διακόπτονταν, απαγορευόταν στους στρατούς να εισέλθουν στην Ηλίδα ή να απειλήσουν τους Αγώνες και απαγορεύονταν οι νομικές διαφορές και η εκτέλεση των θανατικών ποινών.

Η αρχαία ολυμπία ήταν ο τόπος διεξαγωγής των ολυμπιακών αγώνων που γίνονταν κάθε 4 χρόνια από το 776 π.Χ. Οι μαθητές κατάκοποι και ταλαιπωρημένοι βγήκαν από τον ιερό περίβολο της Άλτεως και αντίκρυσαν το στάδιο που έχει χωρητικότητα 45.000 θεατών. Ήταν ο χώρος όπου τελούνταν οι αρχαίοι ολυμπιακοί αγώνες και τα Ηραία που ήταν αγώνες προς τιμην της Ήρας που συμμετείχαν μόνο ανύπαντρες γυναίκες. Με της είσοδό τους στο στάδιο φορτίστηκαν και πάλι και άρχισαν να τρέχουν με ενθουσιασμό. Θυμάμαι ότι ως παιδί που είχα επισκεφτεί την αρχαία Ολυμπία μόνο το στάδιο είχε μείνει στη μνήμη μου. Ελπίζω στους μαθητές μου να μείνει κάτι παραπάνω.

Η παρακάτω κάτοψη μας βοηθά να δούμε τα σημαντικότερα αξιοθέατα του αρχαιολογικού χώρου

Image result for κάτοψη αρχαίας ολυμπίας

Ανάμεσα στο ναό του Δία και της Ήρας ήταν το Πελόπιο. Πρόκειται για ένα κενοτάφιο που ήταν αφιερωμένο στον Πέλοπα που ήταν βασιλιάς στην Αχαία και αργότερα στην Πίσα (μια πόλη-κράτος της αρχαίας Ηλείας) και θεωρείται ο ιδρυτης και θεμελιωτής των ολυμπιακών αγώνων.

Το μοναδικό κυκλικό οικοδόμημα της περιοχής της Άλτεως ήταν το Φιλιπείο που αφιερώθηκε στο Δία από το βασιλιά της Μακεδονείας Φίλιππο Β’ μετά τη νίκη του στη μάχη της Χαιρώνειας. Η κατασκευή του ναού ολοκληρώθηκε από το γιο του Μέγα Αλέξανδρο ο οποίος πρόσθεσε στο εσωτερικό του ναού χρυσελεφάντινα αγάλματα που απεικόνιζαν μέλη της οικογένειάς του.

Το Γυμνάσιο και η Παλαίστρα είναι τα πρώτα κτήρια που συναντήσαμε στο χώρο της αρχαίας Ολυμπίας και ήταν χώροι όπου προπονούνταν οι αθλητές.

IMG_20170523_111627IMG_20170523_111052

Άλλοι χώροι ήταν το εργαστήριο του Φειδία, ακριβώς δίπλα το Λεωνιδαίο που είναι ένα από τα μεγαλύτερα κτίσματα του ιερού κι εκεί φιλοξενούνταν οι επίσημοι των Ολυμπιακών Αγώνων, το μητώον που είναι ένας ναός αφιερωμένος στη Ρέα τη μητέρα των θεών, το Θεηκόλων (η έδρα των Θεηκόλων, των ιερέων της Ολυμπίας αλλά και το μέρος που κατοικούσε το προσωπικό που υπηρετούσε στο ιερό.

Στο χώρο μεταξύ του Ηραίου και του Μητρώου, δυτικά των θησαυρώ υπάρχει το Νυμφαίο. Το μεγαλοπρεπές κρηναίο οικοδόμημα κτίστηκε το 160 μ.Χ από τον Ηρώδη τον Αττικό στην ιερή Άλτι. Με την κατασκευή του μνημειακού αυτού υδραγωγείου λύθηκε το σοβαρό πρόβλημα λειψυδρίας που υπήρχε στο χώρο ιδιαίτερα κατά την περίοδο των Ολυμπιακών αγώνων. Στη διώροφη πρόσοψη του ημικυκλικού τοίχου της αψίδας υπήρχαν 11 κόγχες ανά όροφο όπου ήταν τοποθετημένα με αυστηρούς ιεραρχικούς κανόνες αγάλματα, ενό την κεντρική θέση σε κάθε διάζωμα καταλάμβανε η μορφή του Δία. Στο εσωτερικό της αψίδας σχηματιζόταν μια κυκλική δεξαμενή και μπροστά της μια ορθογώνια λεκάνη. Στ δύο άκρα της λεκάνης υπήρχε από ένας κυκλικός μονόπτερος ναϊσκος ενώ στο μέσο ήταν στημένο το άγλαμα ενός μαρμάρινου ταύρου, συμβολικού ζώου των πηγών, των υδάτων και των ποταμών.

Image result for νυμφαιο ολυμπιας

Μέσα στο εντυπωσιακό μουσείο το οποίο επισκεφθήκαμε πριν τον αρχαιολογικό χώρο και οι μαθητές χάρηκαν περισσότερο απ’όλα είχαμε την ευκαιρία να θαυμάσουμε όλα αυτά που βρέθηκαν στο χώρο έπειτα από ανασκαφές. Το μουσείο είναι από τα σημαντικότερα της Ελλάδας και παρουσιάζει τη μακραίωνη ιστορική εξέλιξη ενός από τα λαμπρότερα ιερά της αρχαιότητας. Ήταν το πρώτο μουσείο που ιδρύθηκε εκτός της πρωτεύουσαν των Αθηνών. Τα ευρήματά του χρονολογούνται από τα προϊστορικά έως τα πρώτα χριστιανικά χρόνια.

Συλλογή κεραμικών αγγείων της καθημερινής ζωής.

IMG_20170523_095834

Πολυάριθμα χάλκινα εδώλια που βρέθηκαν μέσα σε παχύ στρώμα στάχτης στο βωμό του Δία και προέρχονταν από τις θυσίες που γίνονταν εκεί. Από το  πλέον δε διατηρείται κανένα ίχνος.

IMG_20170523_100159

Η συλλογή χάλκινων αντικειμένων του μουσείου είναι η πλουσιότερη στον κόσμο απαρτίζεται από όπλα, ειδώλια και άλλα αντικείμενα.

IMG_20170523_100850 IMG_20170523_100942 IMG_20170523_101052 IMG_20170523_101059 Πήλινο αρχιτεκτονικό μέλος από την επένδυση της στέγης των θησαυρών. Οι θησαυροί βρίσκονται δίπλα στο Νυμφαίο και πίσω από το Μητρώο και είναι μεγαρόσχημοι ναϊσκοι όπου φυλάσσονταν τα πολύτιμα αναθήματα των πόλεων. Δηλαδή τα τάματα, οι προσφορές των πόλεων προς το Δία. Οι περισσότεροι οικοδομήθηκαν από ελληνικές πόλεις της Σικελίας και της κάτω Ιταλίας και μόνο δύο εκπροσωπούν πόλεις της κυρίως Ελλάδας, των Μεγαρέων και των Σικυωνίων. Εντύπωση προκαλεί το γεγονών ότι οι ακμάζουσες ελληνικές πόλεις όπως η Αθήνα , η Σπάρτη και η Κόρινθος δεν ίδρυσαν θησαυρούς στην αρχαία Ολυμπία.

IMG_20170523_101552

Εδώ βλέπουμε ένα τμήμα από το θησαυρό των Μεγαρέων στην αρχαία Ολυμπία. Στο αέτωμα απεικονίζεται ανάγλυφη αναπαράσταση Γιγαντομαχίας από ασβεστόλιθο. Η επιγραφή Μεγαρέων που σώζεται στο επιστύλιο είναι ρωμαϊκών χρόνων.

IMG_20170523_101605

Ιδιαίτερα σημαντικά είναι και τα ευρήματα της μεγάλης πυλοπλαστικής που εκτίθενται στο μουσείο. Χρονολογούνται από το δεύτερο μισό του 6ου αιώνα π.Χ. έως και τον 5ο αιωνα π.Χ. Αποτελούσαν μέρος συνθέσεων ή συμπλεγμάτων που είτε ήταν αναθήματα στο ιερό είτε διακοσμούσαν τις στέγες των κτιρίων ως ακρωτήρια ή εναέτιες μορφές.

Τα πήλινα αγάλματα είναι κατασκευασμένα από δύο στρώματα πηλού. Το εσωτερικό στρώμα είναι τραχύ ενώ το εξωτερικό λεπτότερο και αποτελεί την επιφάνεια διαμόρφωσης των χαρακτηριστικών του αγάλματος. Τα αγάλματα έφεραν έναν εσωτερινό ξύλινο σκελετό που χρησίμευε στην κατασκευή και τη στήριξή τους.

Η πλούσια επιζωγράφισή τους με ποικιλία χρωμάτων και διακοσμητικών στοιχείων που διατηρούνται ακόμη σε καλή κατάσταση τους προσέδιδε μοναδική ζωντάνια και ξεχωριστή καλλιτεχνική αξία.

IMG_20170523_101659 IMG_20170523_101715

Το άγλαμα της Νίκης, κατασκευασμένο από παριανό μάρμαρο, ήταν αφιέρωμα των Μεσσηνίων και των Ναυπακτίων προς το Δία, έπειτα από τη νίκη τους επί των Λακεδαιμονίων στον αρχιδάμειο πόλεμο.

Πλάστης του έργου ήταν ο Παιώνιος από τη Μένδη της Χαλκιδικής. Το άγαλμα είχε ύψος 2.11 μέτρα και ήταν τοποθετημένο μπροστά στη ΝΑ γωνία του ναού του Δία.

Η κλίση του κορμού της Νίκης προς τα εμπρός, ο κυματισμός του ιματίου στο πίσω μέρος του σώματος, το άνοιγμα των φτερών και το δεξί πόδι της θεάς που ακουμπά πάνω στον αετό -σύμβολο του Δία και του αέρα- δίνουν με μεγαλοφυή τρόπο την εντύπωση της πτήσης και της θριαμβικής καθόδου της από τον Όλυμπο για να διαλαλήσει την περήφανη νίκη.

Ο λεπτός χιτώνας που κολλά στο σφριγηλό σώμα της θεάς, αναδεικνύει τη δύναμη και τη γοητεία που εκπέμπει αυτή η νεανική μορφή.

IMG_20170523_101817

ξIMG_20170523_101951 IMG_20170523_102131

IMG_20170523_102535 IMG_20170523_102624 IMG_20170523_102640 IMG_20170523_102742

IMG_20170523_102902 IMG_20170523_102927 IMG_20170523_103559

Ο Άτλαντας που κρατά τη Γη στις πλάτες του.

IMG_20170523_103618

Ανατολικό αέτωμα του ναού του Δία. Αρματοδρομία Πέλοπα και Οινομάου

IMG_20170523_103635

Δυτικό άετωμα του ναού του Δία. Αγώνας Λαπιθών και κενταύρων.

IMG_20170523_103717

ΛΙΓΑ ΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΙΕΡΟΥ

Το ιερό της Ολυμπίας την κλασσική εποχή (5ος αι. π.Χ.)

Η Ολυμπία την εποχή αυτή γνωρίζει την ύψιστη ακμή της και γίνεται το σύμβολο της εθνικής ενότητας των Ελλήνων στον αγώνα κατά των βαρβάρων αν και οι Ηλείοι δεν αναμείχθηκαν ουσιαστικά στους Περσικούς πολέμους.

Τον 5ο αιώνα π.Χ. το ιερό έχει πλέον μια ολοκληρωμένη εικόνα, αφού εκτός από τον παλαιότερο ναό της Ήρας (600 π.Χ.), δεσπόζει στο χώρο ο μεγαλειώδης ναός του Δία, που με τον ανεπανάληπτο γλυπτκό του διάκοσμο έκανε την Ολυμπία ονομαστή σε ολόκληρο τον αρχαίο κόσμο. Το στάδιο παίρνει τη θέση του ανατολικά του ιερού, ενώ πολλά από τα αρχαιότερα κτίρια εκσυγχρονίζονται. Την εποχή αυτή ιδρύεται και ο ιππόδρομος στα νότια του σταδίου, για την τέλεση των ιππικών αγωνισμάτων και των αρματοδρομιών. Έξω από την ιερή Άλτι χτίζεται το εργασ΄τηριο του Φειδία, όπου ο μεγάλος γλύπτης δημιούργησε το χρυσελεφάντινο άγαλμα του Διός, ενω δυτικότερα, οντά στην κοίτη του Κλαδέου ποταμού, κατασκευάζονται τα πρώτα λουτρά με μια μεγάλη πισίνα για την εξυπηρέτησητων αθλητών. Την ίδα εποχή χτίζεται ο Θεηκολεών, δηλαδή η έδρα των ιερέων και στα δυτικά του το Ηρώον.

Στους κλασικούς χρόνους το ιερό γνωρίζει τη μεγαλύτερη δόξα του. Πολλοί πολιτικοί αλλά και μεγάλες προσωπικότητες του πνεύματος και των γραμμάτων, φιλόσοφοι, ρήτορες, σοφιστές, ποιητές και ιστορικοί, επισκέπτονται την Ολυμπία κατά τη διάρκεια των Αγώνων και παρουσιάζουν το έργο τους στους πολυπληθείς επικέπτες, που συρρέυν εκεί από όλο τον κόσμο.

Ο χώρος της Άλτεως την εποχή αυτή βρίθει αναθημάτων, που πολλές φορές είναι έργα φημισμένων καλλιτεχνών, ενώ στα ΝΑ του ναού του Διός δεσπόζι το ΄γλαμα της Νίκης του Παιωνίου, πάνω στο υψηλό τριγωνικό βάθρο του.

Οι Ολυμπιακοί αγώνες έχουν φτάσει στη μεγαλύτερη ακμή τους και αθλητές από ολόκληρο τον αρχαίο ελληνικό κόσμο συγκεντρώνονται στην Ολυμπία για να πάρουν μέρος στους αγώνες και να στεφθούν ολυμπιονίκες με ένα απλό κλαδί ελιάς, τον κότινο, που αποτελούσε την ύψιστη τιμή κι τη μέγιστη ηθική καταξίωση για έναν αθλητή.

 

Το ιερό της Ολυμπίας στους υστεροκλασικούς χρόνους

Στους υστεροκλασικούς χρόνους δεν έλειψαν οι αναστατώσεις και οι αναταραχές στην Ηλεία καθώς και οι συγκρούσεις των Ηλείων με τους γείτονές τους, γεγονός όμως που δεν επηρέαζσε την οικοδομική ανάπτυξη του ιερού της Ολυμπίας και την ομαλή διεξαγωγή των αγώνων. Στον 4ο αιώνα π.Χ. οι καταστροφικές συνέπειες του Πελοποννησιακού πολέμου (431-404 π.Χ.) γίνονται φανερές και στην Ολυμπία, όπου σημειώνετε μια μεταστροφή του αγωνιστικού πνεύματος και των αθλητικών ιδεωδών, ενώ παράλληλα η συμμετοχή αθλητών από τον κόσμο της Ανατολής δίνει οικουμενική διάσταση στο πνεύμα των Ολυμπιάδων. Οι νέες αντλήψεις της εποχής αντανακλώνται και στη μορφή του ιερού, το οποίο τον 4ο αιώνα π.Χ. παίρνει την ελική του διάρθρωση, αφού γίνεται πλέον σαφής διαχωρισμός των λατρευτικών από τα κοσμικά κτίρια. Η Στοά της ηχούς ή επτάηχος, οριοθετεί από τα ανατολικά την Άλτι, απομονώνοντας το στάδιο, το οποίο λαμβάνει πλέον την οριστική του θέση και την τελική αρχιτεκτονική του μορφή. Η απομόωση αυτή του σταδίου σημαίνει και την ουσιαστική απομάκρυνση των αγώνων από το θρησκευτικό τους χαρακτήρα. Ο χώρος της ιερής Άλτεως κελίνεται από τα νότια και νοτιοανατολικά με τις αντίστοιχες στοές ενώ ο πρίβολος που κτίζεται στις άλλες πλευρές της τη χωρίζει από τα κοσμικά κτήρια, που προορίζονται για την εξυπηρέτηση των αθλητών και των επισκεπτών ή καλύπτουν λειτουργικές ανάγκες του ιερού.

Ένα μόνο λατρευτικό κτήριο ιδρύεται μέσαστην Άλτι τον 4ο αιώνα π.Χ. Είναι το μητώον (400 π.Χ.), ναός δωρικός, αφιερωμένος στη λατρεία της μητλερας των θεών, Ρέας ή Κυβέλης. Μετά τα μέσα του 4ου αιώνα π.Χ. κτίζεται μέσα στην Άλτι το μοναδικό κυκλικό κτίριο το Φιλιππείο, για την προβολή της ισχύος της Μακεδονικής δυναστείας στον ελληνικό κόσμο. Το μοναδικό κοσμικό κτίριου που δημιουργείται την ίδια περίπου εποχή (330 π.Χ.) είναι το Λεωνιδαίο, έξω από τον περίβολο της Άλτεως, στη ΝΔ γωνία του χώρου. Το κτήριο αυτό προορίζεται για τη φιλοξενία των επίσημων επισκεπτών κατά τη διάρκεια των αγώνων. Χαρακτηριστικό της μεταστροφής του γενικού πνεύματος της εποχής είναι και η σταδιακή υποχώρηση του αυστηρού δωρικού ρυθμού στην αρχιτεκτονική των κτηρίων, που αντικαθίσταντι από τον ανάλαφρο ιονικό και κορινθιακό ρυθμό, ενώ αρχίζει να γίνεται μεγαλύτερη χρήση του λευκού μαρμάρου αντί του κογχυλιάτη και του πωρόλιθου.

Το ιερό της Ολυμπίας στος ελληνιστικούς χρόνους

Στα ελληνιστικά χρόνια (30ς-1ος αιώνας π.Χ) οι Ηλείοι προσπαθώντας να διατηρήσουν την κυριαρχία τους στο ιερό αλλάζουν πολιτικές κατευθύνσεις ανάλογα με τα εφήμερα συμφέροντά τους. Η οριτική απώλεια της αυτοδυναμείας του κράτους των Ηλείων επήλθε με την είσοδό τους στην Αχαϊκή συμπολιτεία, το 191 π.Χ. αφού στο εξής δεν έχουν πια δικές τους πολιτικές επιλογές. Την εποχή αυτή δεν ιδρύεται πλέον κανένα κτήριο μέσα στο ιερό και όλη η οικοδομική δραστηριότητα διοχετεύεται στην κατασκευή αθλητικών εγκαταστάσεων έξω από την ιερή Άλτι., που αποσκοπούν στην καλύτερη εξυπηρέτηση των αθλητών κατά τη διάρκεια των Ολυμπιακών αγώνων. Τον 3ο αιώνα π.Χ. χτίζεται η παλαίστρα ως ψώρος άσκησης των παλαιστών, πυγμάχων και αλτών, ενώ το 2ο αιώνα π.Χ. ιδρύεται το Γυμνάσιο, όπου γινόταν η προπόνηση των αθλητών στο δρόμο, το ακόντιο και το δίσκο. Στην ίδια εποχή γίνονται προσθήκες και επισκευές στα υπάρχοντα λουτρά του Κλαδέου ποταμού. Σε όλη τη διάρκεια των ελληνιστικών χρόνων οι αγώνες διατήρησαν τη λάμψη τους, αλλά προς το τέλος της εποχής αυτής οι κακές οικονομικές συνθήκες που έπλητταν όλη την Ελλάδα, είχαν ως αποτέλεσμα τη μείωση της σημασίας τους και τη μετατροπή τους σε μια απλή, τοπική αθλητική γιορτή.

Πρωτοχριστιανικοί και βυζαντινοί χρόνοι

Στους πρώτους μεταχριστιανικούς χρόνους το ιερό εξακολουθεί να λειτουργεί ενώ γνωρίζει μιαν αναζωογόνηση κατά την εποχή του Ιουλιανού του παραβάτη (361-363 μ.Χ.) που υποστήριξε τα αχαία θρησκετικά κέντρα. Οι αγώνες φαίνεται ότι συνεχίστηκαν να τελούνται κανονικάέως τον 4ο ιώνα μ.Χ. Το 393 μ.Χ. ο αυτοκράτορας Θεοδόσιος Α΄καταφέρνει ένα σοβαρό πλήγμα κατά του ιερού με διάταγμά του, που απαγορεύει οριστικά τους Ολυμπιακούς αγώνες. Ίσως τότε μεταφέρθηκε το χρυσελεφάντινο άγαλμα του Διός στην Κωνστντινούπολη  όπου καταστράηκε αργότερα (το 475 μ.Χ.) από πυρκαιά.

Η μεγάλη κααστροφή στο ιερό συντελέσθηκε επί του Θεοδοσίου Β΄και της Πουλχερίας το 26 μ.Χ. που διέταξαν το κλείσιμο και την εξαφάνιση όσων ειδολολατρικών ιερών βρίσκονταν ακόμη σε λειτουργεία. Όμως ο ναός του Διός εξακολουθούσε ν μένει όρθιος έστω και σε κακή κατάσταση. Το τέλος του ιερού επήλθε μετά από δύο ισχυρότατους σεισμούς που έπληξαν ολόκληρη τη χώρα, το 522 και το το 551 μ.Χ., οπότε κατέρρευσαν όσα κτήρια είχαν μείνει όρθια, μαζί και ο ναός του Δία.

Στον εκτεαμένο πλέον ερειπώνα που είχε πλέον μεταβληθεί ο χώρος της Ολυμπίας, εγκαταστάθηκε τον 5ο αιώνα μ.Χ. μια χριστιανική κοινότητα, οι κάτοικοι της οποίας ήταν κτηνοτρόφοι και γεωργοί. Στα μέσα του αιώνα αυτού κτίσθηκε η παλαιοχριστιανική βασιλική, επάνω στα ερείπια του εργαστηρίου του Φειδία, η οποία σώζεται ακόμη σήμερα σε μεγάλο ύψος. Οι φτωχοί κάτοικοι του οικισμού συχνά έκαναν επεμβάσεις στα αρχαία ερείπια περισσότερο για να αποσπάσουν χαλκό, σίδηρο ή μόλυβδο από τους μεταλλικούς συνδεσμους των αρχαίων κτηρίων προκαλώντας την ακόμα μεγαλύτερη καταστροφή τους.

 

Περάσαμε υπέροχα. Οι μαθητές λατρέυουν τα μουσεία. Είναι μόλις Β’ Δημοτικού κι έχουν ήδη δει δύο σημαντικά μουσεία. Μου έκανε εντύπωση πόσες πληροφορίες θυμόντουσαν από την επίσκεψή μας στο αρχαιολογικό μουσείο της Πάτρας;

Οι μαθητές δε βαριούνται τα μουσεία. Οι μαθητές μαθαίνουν ιστορία μέσα από τα μουσεία. Οι μαθητές βαριούνται να απομνημονεύουν πράγματα από τα βιβλία τις ιστορίας που δεν κατανοούν γιατί δεν έχουν έρθει ποτέ σε επαφή με αυτά. Τα παιδιά μέσα από την επαφή και την εξοικείωσή τους με τα μουσειά καλλιεργούν την ιστορική και κριτική τους σκέψη.

Το λέει και το τραγούδι άλλωστε!!!

Φυσικά μετά από όλα αυτά κάναμε ένα τρελό φαγοπότι στο κτήμα rifugio και παίξαμε μέχρι τελικής πτώσης!!!