video games

images-5- Έχουν δράση, εικόνα, κίνηση και αρέσουν πολύ στα παιδιά. Ο λόγος για τα  video games που έχουν δημιουργήσει μεγάλη ανησυχία στους γονείς που  βλέπουν τα παιδιά τους να περνούν ώρες στο pc ή την κονσόλα  αποκομμένα από το περιβάλλον τους και τις επιδόσεις στο σχολείο να  πιάνουν πάτο. Τις ανησυχίες έρχονται να εντείνουν “έρευνες” που  υπογραμμίζουν την αρνητική επίδραση των video games. Ωστόσο, δε θα  πρέπει να αγνοήσουμε και την ύπαρξη ερευνών που εστιάζουν στη θετική  πλευρά των παιχνιδιών. Πρόσφατα δημοσιεύτηκε έρευνα στο forbes που κατέληγε στο συμπέρασμα ότι το να παίζει κανείς βιντεοπαιχνίδια ικανοποιεί τα ίδια αναπτυξιακά κριτήρια με τις παραδοσιακά δραστηριότητες, όπως τα ομαδικά σπορ, τις τέχνες και την ενασχόληση με τα διάφορα χόμπι.

Πριν ξεκινήσω να λέω οτιδήποτε άλλο να διευκρινίσω ότι το μόνο παιχνίδι που έχω παίξει ποτέ στη ζωή μου είναι tetris και super mario και αυτά σε ηλικία 10 χρονών το πολύ. Και παρόλο που δεν αμφισβήτησα ποτέ την αξία των βιντεοπαιχνιδιών, η αλήθεια είναι ότι πριν ξεκινήσω να κάνω έρευνα για την παρούσα ανάρτηση ένιωθα άβολα στην ιδέα ότι τα παιδιά μου θα παίζουν βιντεοπαιχνίδια. Μάλιστα ήμουν σχεδόν σίγουρη ότι δεν θα τους το επέτρεπα καν.

Αρχικά φαίνεται δύσκολο να πιστέψεις ότι τόσο τα βιντεοπαιχνίδια, όσο και το ποδόσφαιρο ή το σκάκι για παράδειγμα ικανοποιούν τα ίδια αναπτυξιακά κριτήρια και αυτό ίσως να οφείλεται στην προκατάληψη που έχουν οι περισσότεροι άνθρωποι απέναντι στα βιντεοπαιχνίδια. Τέτοιες προκαταλήψεις έρχονται να ενισχύσουν οι διάφορες έρευνες που αποδεικνύουν ότι ο ανταγωνισμός που δημιουργούν αυτά τα παιχνίδια μπορεί να είναι ένας παράγοντας που οδηγεί σε επιθετικότητα, εθισμό και βία.  Επιθετικότητα; Εθισμός; Βία;;;;;  Κανείς δε θέλει το παιδί του να γίνει εθισμένο, επιθετικό και βίαιο και έτσι όλοι σπεύδουν να απομακρύνουν τα παιδιά από τις κονσόλες. Στην Αμερική οι κυβερνήσεις θέτουν αυστηρές προϋποθέσεις για τα σήματα καταλληλότητας των διαφόρων παιχνιδιών και γενικά καλλιεργείται μια τρομολαγνεία γύρω από αυτό το θέμα. Μα καλά μόνο με τα βιντεοπαιχνίδια καλλιεργείται ο ανταγωνισμός; Τι γίνεται με το ποδόσφαιρο και τα άλλα ομαδικά αθλήματα; Το σχολείο το ίδιο δεν καλλιεργεί τον ανταγωνισμό; Γιατί κανείς δεν τα κατηγορεί ότι εθίζουν τους νέους και δημιουργούν επιθετικότητα και βία; Αν αυτό δεν είναι προκατάληψη τότε τι είναι;

Οι ερευνητές που διεξήγαγαν την προς συζήτηση έρευνα υποστηρίζουν ότι το παίξιμο παιχνιδιών απαιτεί ουσιώδη συγκέντρωση και γνωστική προσπάθεια. Τα περισσότερα βιντεοπαιχνίδια έχουν μακροπρόθεσμους στόχους. Με πολύπλοκους και ξεκάθαρα ορισμένους κανόνες απαιτούν από τους παίκτες να αναπτύξουν συγκεκριμένες ικανότητες για τη λύση προβλημάτων. Η επιτυχία δεν εξαρτάται μόνο από την ικανότητα του παίκτη να διατηρήσει αυτές τις δεξιότητες, αλλά και από την ικανότητά του να τις εφαρμόσει σε καινούριες και μη οικείες καταστάσεις.

Επιπλέον οι ερευνητές περιγράφουν τον τρόπο με τον όποιος το να παίζεις παιχνίδια απαιτεί συσσωρευμένη προσπάθεια.

 Τα περισσότερα παιχνίδια έχουν μακροπρόθεσμους στόχους που απαιτούν να ανέβεις επίπεδα πολλές φορές προκειμένου να φτάσεις τον τελικό στόχο. Ακόμα καλύτερα, αντί να έχεις να μάθεις κάθε τεχνική και στρατηγική ταυτόχρονα στην αρχή του παιχνιδιού, κάθε ικανότητα χτίζεται πάνω στην προηγούμενη σε επακόλουθη σειρά που προκύπτει από μια συσσωρευμένη με το χρόνο προσπάθεια να ολοκληρώσεις το παιχνίδι. Οι ικανότητες που χρειάζονται για να νικήσεις ένα επίπεδο είναι συχνά αναποτελεσματικές με το επόμενο. Οι παίκτες χρειάζεται επανειλημμένα να λύνουν καινούρια προβλήματα χρησιμοποιώντας έναν συνδυασμό ικανοτήτων που έχουν μάθει κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού.

Οι ερευνητές σχολιάζουν έναν αριθμό ερευνών οι οποίες συγκρίνουν νέους που παίζουν παιχνίδια με αυτούς που δεν παίζουν.

Αυτοί που έπαιζαν παιχνίδια ανεξαρτήτως φύλλου, σημείωναν μεγαλύτερα επίπεδα οικογενειακής εγγύτητας, εμπλοκή σε δραστηριότητες, προσκόλληση στο σχολείο και θετική νοητική υγεία. Αυτοί που έπαιζαν παιχνίδια επίσης είχαν λιγότερες επικίνδυνες φιλίες στο διαδίκτυο, κ μεγαλύτερη αυτοεκτίμηση.

Σύμφωνα με τον ψυχολόγο Jordan Shapire τα παιχνίδια μπορούν να θεωρηθούν σαν την αλληλεπιδραστική μυθολογία του ψηφιακού κόσμου. Σαν τα παραμύθια, έχουν κοινωνικά και ψυχολογικά οφέλη. Μας διδάσκουν πως να βγάζουμε νόημα από τον κόσμο γύρω μας, Σε αυτή την κατεύθυνση γίνονται μεσολαβητικά εργαλεία προσωπικής και πολιτισμικής ανάπτυξης. Τα παιχνίδια δεν είναι μόνο μια τεχνολογία της τεμπελιάς και της διασκέδασης αλλά θα μπορούσαν να είναι επίσης αυτό που αποκαλεί ο Μισέλ Φουκό, μια τεχνολογία του εαυτού.

Και τώρα που είδαμε πόσο θετικά μπορούν να συμβάλουν τα παιχνίδια στην ανάπτυξη των παιδιών, πολλοί θα αναρωτηθούν μα καλά, τόσες έρευνες που κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου κάνουν λάθος;  Έψαξα να βρω τέτοιες έρευνες γιατί ήθελα να είμαι αντικειμενική και να δω το θέμα σφαιρικά, αλλά όσο έψαχνα τόσο πειθόμουν ότι δεν υπάρχει κάτι το μεμπτό με τα βιντεοπαιχνίδια. Υπάρχουν πολλές έρευνες που έχουν γίνει προσπαθώντας να συσχετίσουν την έξαρση της βίας με τα βιντεοπαιχνίδια αλλά δε μπορούμε να βασιστούμε σε αυτές για να βγάλουμε ξεκάθαρα αποτελέσματα. Κι αυτό γιατί ανάλογα με το τι θες να αποδείξεις μπορείς να βρεις και την κατάλληλη έρευνα. Υπάρχουν έρευνες που δείχνουν σαφή συσχέτιση μεταξύ παιχνιδιών και αρνητικών επιδράσεων στα παιδιά, έρευνες που δείχνουν μικρή συσχέτιση και άλλες που δε δείχνουν καμία απολύτως. Το θέμα είναι ότι ενώ παλιότερα οι περισσότερες έρευνες εστίαζαν στα αρνητικά των βιντεοπαιχνιδιών, τελευταία όλο και περισσότερες έρευνες γίνονται πάνω στη θετική επίδραση των βιντεοπαιχνιδιών και αυτό είναι θετικό. Όπως και να ‘χει, ακούμε συνεχώς ότι έχει αυξηθεί η βία στα σχολεία και γι’αυτό φταίνε τα βίαια βιντεοπαιχνίδια. Τα στατιστικά όμως του FBI δείχνουν ότι η εγκληματικότητα από το 1990 και μετά παρουσιάζει σταθερή μείωση και αυτό κάτι δείχνει αν σκεφτεί κανείς ότι η Αμερική είναι μια χώρα που ξοδεύει δισεκατομμύρια δολλάρια στα ηλεκτρονικά παιχνίδια. Επιπλέον, υπάρχουν χώρες όπως η Ολλανδία και η Ν.Κορέα, όπου η χρήση ηλεκτρονικών παιχνιδιών είναι πολύ μεγαλύτερη από αυτή της Αμερικής,  αλλά η εγκληματικότητα σε πάρα μα πάρα πολύ χαμηλά επίπεδα. Επίσης, είναι αστείο να προσπαθείς να βγάλεις συμπεράσματα για το αν τα βιντεοπαιχνίδια προκαλούν βίαιες συμπεριφορές, γιατί το μεγαλύτερο ποσοστό των εφήβων παίζει βιντεοπαιχνίδια. Είναι σα να προσπαθείς να βρεις συσχέτιση ανάμεσα στο να πλένεις τα δόντια σου το πρωί και τη βία. Σχεδόν όλοι πλένουν τα δόντια τους πρωί, πως μπορούν να βγουν ασφαλή συμπεράσματα;

Οπότε, ας αφήσουμε στην άκρη τις προκαταλήψεις και τα άγονα debate και ας δούμε πως μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε τα βιντεοπαιχνίδια προς όφελος των παιδιών και της οικογένειάς μας λαμβάνοντας υπόψη μερικούς βασικούς κανόνες.

 

1) Τα βιντεοπαιχνίδια δεν είναι babysitter. Τα βιντεοπαιχνίδια είναι μια θαυμάσια ευκαιρία για τους γονείς και ιδίως για τους μπαμπάδες να περάσουν ευχάριστο χρόνο μαζί με τα παιδιά τους και να τα διδάξουν με έναν έμμεσο και άκρως αποτελεσματικό τρόπο.

 

2) Μπορεί τα βιντεοπαιχνίδια να έχουν πολλαπλά οφέλη στην ανάπτυξη των παιδιών, όμως όπως και στα περισσότερα πράγματα, έτσι και στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν ισχύει ότι όσο περισσότερο τόσο το καλύτερο. Και η γυμναστική κάνει καλό, αλλά άμα το παρακάνω θα κάψω τους μυς μου. Αντιστοίχως και με τα βιντεοπαιχνίδια, αν υπερβώ τα όρια θα κάψω τον εγκέφαλό μου και θα ‘χουμε άλλα. Οπότε υπάρχει ένας χρονικός περιορισμός ασφαλείας.

 

3) Όπως κάνουμε έρευνα αγοράς για τα πάντα, ή τουλάχιστον θα έπρεπε να κάνουμε, το ίδιο ισχύει και με τα βιντεοπαιχνίδια. Δεν αγοράζουμε το πρώτο τυχαίο που θα βρούμε μπροστά μας, ούτε ότι ζητήσει το παιδί, ούτε ότι πήρε η γειτόνισσα στα παιδιά της. Μελετάμε τα πάντα, διαβάζουμε reviews το ψάχνουμε για καιρό πριν καταλήξουμε.

 

4) Χρησιμοποιούμε τα βιντεοπαιχνίδια σαν πηγή προβληματισμού για διάφορα θέματα. Αυτό θα έπρεπε να ισχύει για τα πάντα και φυσικά έχει εφαρμογή και στα βιντεοπαιχνίδια.

 

5) Τα βιντεοπαιχνίδια δεν αντικαθιστούν όλα τα άλλα παιχνίδια. Το παιχνίδι είναι απαραίτητο για την ανάπτυξη των παιδιών. Υπάρχουν πάρα πολλά είδη παιχνιδιού και κάθε ένα από αυτό εξυπηρετεί διαφορετικές ανάγκες. Για να επωφεληθούν λοιπόν τα παιδιά μας τα μέγιστα, όπως συμβαίνει με το κάθε τι πρέπει να υπάρχει ποικιλία. Μία μέρα βιντεοπαιχνίδια, κάποια άλλη μοναχικό παιχνίδι ρόλων, την επόμενη επίσκεψη σε παιδικές χαρές, την επόμενη στην αλάνα με τα παιδιά της γειτονιάς για ποδήλατο μπάλα και κτλ, μια άλλη οργανωμένα σπορ, επιτραπέζια με τους γονείς και άλλα πολλά.

 

6) Επαγρυπνούμε για τυχόν περίεργες συμπεριφορές διαρκώς και όχι μόνο όταν έχει να κάνει με βιντεοπαιχνίδια. Για ποιο λόγο ένα παιδί που αφιερώνει όλο τον ελεύθερο χρόνο του σε βιντεοπαιχνίδια μας ανησυχεί λιγότερο από το παιδί που παίζει με τις ώρες μόνο του και δυσκολεύεται να συνάψει σχέσεις με τους συνομηλίκους;

 

7) Τοποθετούμε την κονσόλα σε κοινόχρηστο χώρο και όχι στο δωμάτιο του παιδιού. Το ίδιο ισχύει και για τους υπολογιστές.

 

Τα παιδιά χρειάζονται όρια για να μεγαλώσουν σωστά και ένα παιδί που παθαίνει κρίση, φωνάζει και χτυπάει πόρτες προκειμένου να του επιτραπεί να παίξει το αγαπημένο του παιχνίδι δείχνει ένα παιδί που έχει χάσει τα όρια και όχι ένα παιδί που το έκαναν βίαιο τα βιντεοπαιχνίδια.

 

Μα, θα πει κάποιος γονιός “το έγραψα κολυμβητήριο, ποδόσφαιρο, πιάνο και θέλει να τα σταματήσει όλα για να μένει σπίτι να παίζει ηλεκτρονικά”. Αυτό σημαίνει ότι αν μένει σπίτι μπορεί να παίζει όσο θέλει κάτι που δεν θα έπρεπε να ισχύει. Επιπλέον, μπορεί να μην περνάει και τόσο καλά όσο νομίζουμε σε αυτές τις δραστηριότητες. Το παιδί δεν είναι εξαρτημένο όπως νομίζουμε από τα παιχνίδια για να προσπαθούμε να αποσπάμε διαρκώς το μυαλό του με κάτι άλλο και να το απομακρύνουμε από την πηγή της εξάρτησης φορτώνοντας το πρόγραμμά του με δραστηριότητες.

 

Κάπου διάβασα την εξής πρόταση “Όσο το παιδί βελτιώνεται στο παιχνίδι, τόσο μεγαλύτερο «κίνητρο» αποκτά για να ασχολείται όλο και περισσότερες ώρες με αυτό, προσπαθώντας να σπάσει το προηγούμενό του ρεκόρ. Κάτι τέτοιο μπορεί να αποδειχτεί φαύλος κύκλος αφού το «άφησέ με να τελειώσω αυτή την πίστα» μπορεί να μετατραπεί σε έναν ατελείωτο μαραθώνιο.” Εύλογα αναρωτιέμαι, κάτι τέτοιο δεν ισχύει με τα περισσότερα παιχνίδια; Ποιος λέει θα παίξω μόνο μια παρτίδα τάβλι; ή μόνο ένα σετ βόλεϊ; Ακόμα κι αν το πει στην πορεία είτε θα κερδίζει και θα θέλει να συνεχίσει να κερδίζει, είτε θα χάνει και θα θέλει να βελτιωθεί μέχρις ότου νικήσει.

 

 Θα κλείσω λέγοντας το εξής. Αν θέλουμε να είμαστε κοντά στα παιδιά μας και να τα προστατεύουμε, δεν αρκούν μόνο οι καλές προθέσεις αλλά χρειάζεται ειλικρινής και αληθινή προσπάθεια. Το να λέμε σε ένα παιδί θέλω να με έχεις φίλο σου και να μου λες τα πάντα, μπορεί να το εννοούμε αλλά είναι αναποτελεσματικό. Πρέπει πρώτα να μας εμπιστευτεί και να μας εκτιμήσει το παιδί μας και αυτό θα γίνει αν δείχνουμε πραγματικό ενδιαφέρον και ενθουσιασμό γι αυτά που κάνει και κατακτά και όχι με διδαχές και αυστηρότητα τύπου θα παίζεις μόνο μια ώρα τη μέρα γιατί το είπα και τέλειωσε.
Ενδιαφερθείτε πραγματικά γι’ αυτό που κάνουν, ακούστε τις περιγραφές τους για ένα καινούριο παιχνίδι που παίζουν την ώρα του φαγητού. Ακόμα κι αν δεν είστε καλοί στο να χειριστείτε το joystick και να παίξετε μαζί τους μείνετε δίπλα τους κάποιες φορές την ώρα που παίζουν και καμαρώστε τα να σκοτώνουν τέρατα. Προσοχή, όπως είναι ενοχλητικό να σε ρωτάει κάποιος συνεχώς κάτι την ώρα που παρακολουθείς μια ταινία, το ίδιο ακριβώς συμβαίνει και όταν κάποιος προσπαθεί να συγκεντρωθεί για να παίξει ένα παιχνίδι και αν κάνετε κάτι τέτοιο μάλλον θα σας στείλουν σε άλλο δωμάτιο και καθόλου δε θα εκτιμήσουν το ενδιαφέρον σας. Αντιθέτως, εγγυημένα θα κερδίσετε την εκτίμησή τους αν έχετε μελετήσει στο ίντερνετ από μόνοι σας κάποια πράγματα για το συγκεκριμένο παιχνίδι.

Δυστυχώς για εμάς τους γονείς στην εποχή μας τα όρια δε μπαίνουν με αυταρχισμό. Και αν τα δεχτεί ,αυτό θα συμβεί μόνο όσο το παιδί είναι μικρό, μεγαλώνοντας θα το χάσουμε το παιχνίδι και αυτό θα είναι θλιβερό για όλους. Τα όρια μπαίνουν μέσα από τις λογικές συνέπειες των πραγμάτων, κάτι που απαιτεί πολύ δουλειά και σταθερότητα από την πλευρά των γονιών, όμως σίγουρα αποδίδει.

 

Τέλος, τροφή για σκέψη για το ίδιο το σχολείο θα μπορούσε να αποτελέσουν τα βιντεοπαιχνίδια. Πώς δηλαδή το σχολικό περιβάλλον θα μπορούσε να ενσωματώσει τη δομή των βιντεοπαιχνιδιών έτσι ώστε να κρατήσει αμείωτο το ενδιαφέρον των μαθητών και να τους δώσει κίνητρα βελτίωσης; Τι λείπει από το σχολείο και αποτυγχάνει να εκπαιδεύσει μαθητές με διάσπαση προσοχής τη στιγμή που οι ίδιοι μαθητές είναι εξαιρετικοί παίκτες βιντεοπαιχνιδιών; Το κυριότερο πρόβλημα των μαθητών είναι η έλλειψη κριτικής σκέψης και η δυσκολία επίλυσης προβλημάτων πράγμα το οποίο αποδεικνύει την αναποτελεσματικότητα του σχολείου σε αυτό τον τομέα. Πώς τα βιντεοπαιχνίδια ενισχύουν την ικανότητα επίλυσης προβλημάτων στους παίκτες; Ακόμα και το σύστημα βαθμολόγησης του σχολείου είναι αναποτελεσματικό στη δημιουργία κινήτρων και αυτό είναι παραδεκτό από σύσσωμη την εκπαιδευτική κοινότητα κάτι που δε συμβαίνει με τα score των βιντεοπαιχνιδιών. Μήπως να σταματήσουμε την άγονη συζήτηση για το αν προκαλούν ή δεν προκαλούν βία τα βιντεοπαιχνίδια και να εστιάσουμε στο πως θα τα χρησιμοποιήσουμε προς το συμφέρον το δικό μας και της κοινωνίας;