Περιγραφική αξιολόγηση μαθητών

Ένα από τα ζητήματα που απασχολούσε ανέκαθεν την εκπαιδευτική κοινότητα, είναι αυτό της βαθμολογίας. Οι περισσότεροι δάσκαλοι πιστεύουν ότι δε βοηθάει κάπου, είναι μια τυπική διαδικασία και δεν είναι απόλυτα αντιπροσωπευτική της εικόνας που παρουσιάζει ο μαθητής στην τάξη. Κυρίως στηρίζεται στην απόδοση των μαθητών στα διαγωνίσματα και όχι στη συνολική παρουσία. Το κίνητρο που δίνει στο μαθητή για προσπάθεια είναι μικρό αφού στο Δημοτικό υπάρχει η τάση να μπαίνουν συνήθως υψηλές βαθμολογίες και γενικά παρατηρείται μια επιείκεια που επαναπαύει τους μαθητές. Ανάμεσα στα αρνητικά της βαθμολογίας είναι ο ανταγωνισμός, η βαθμοθηρία και οι ταμπέλες που συνοδεύουν ένα μαθητή πολλές φορές για ολόκληρη τη ζωή του.

Το σύνολο των δασκάλων αξιολογούν κάθε λεπτό κατά τη διάρκεια των μαθημάτων τους μαθητές τους με σκοπό τη διερεύνηση των αρχικών γνώσεων, την εξέλιξη της μαθησιακής διαδικασίας καθώς και το τελικό αποτέλεσμα της προσπάθειας που καταβλήθηκε τόσο από πλευρά του δασκάλου όσο και του μαθητή. Επιπλέον, αξιολογείται η δημιουργική και σύνθετη σκέψη, η προθυμία, η εργατικότητα, ο βαθμός συμμετοχής στο μάθημα, η συνέπεια, η συνεργασία και πολλά πολλά άλλα. Στόχος δεν είναι άλλος φυσικά, από την ανατροφοδότηση και αναδιαμόρφωση της διδασκαλίας με σκοπό καλύτερα αποτελέσματα. Και ενώ ο δάσκαλος κάνει όλα αυτά καθημερινά και αδιαλείπτως, έρχεται εκείνη η μέρα που πρέπει να δώσει βαθμούς. Και όλα αυτά τα στοιχεία που δείχνουν την εικόνα ενός μαθητή πρέπει να ειπωθούν με ένα Α, ένα Β, ένα 10, 9, 8 κλπ. Γίνεται κατανοητό με αυτό τον τρόπο ότι η βαθμολογία έτσι όπως εφαρμόζεται σήμερα εστιάζει κυρίως στη γνώση που υπάρχει μια δεδομένη στιγμή και όχι στην ολόπλευρη ανάπτυξη της προσωπικότητας και των ικανοτήτων του μαθητή. Όμως ο ρόλος του Δημοτικού σχολείου είναι πολύ σπουδαίος γιατί δημιουργεί και χτίζει τις βάσεις στο παιδί που θα του επιτρέψουν να προοδεύσει και να ενταχθεί στην κοινωνία με τον τρόπο που πρέπει. Οπότε θεωρώ ότι πρέπει να δοθεί μεγάλη βαρύτητα στην κατανόηση των στόχων του από τους ίδιους τους μαθητές έτσι ώστε να μπορέσουν να δουλέψουν πάνω σε αυτούς και ουσιαστικά να νιώσουν συνυπεύθυνοι για τα ζητήματα που τους αφορούν.

Σε πολλές Ευρωπαϊκές χώρες η αξιολόγηση των μαθητών στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση γίνεται χωρίς βαθμούς. Στη χώρα μας υπάρχει το προεδρικό διάταγμα 8/1995 για την αξιολόγηση των μαθητών το οποίο εισάγει το θεσμό της περιγραφικής αξιολόγησης των μαθητών όλων των τάξεων του Δημοτικού Σχολείου, η οποία περιλαμβάνει θέματα που σχετίζονται με την ευρύτερη έννοια του όρου, καθώς και τις δραστηριότητες του μαθητή στα πλαίσια του σχολείου. Η περιγραφική αξιολόγηση δίνει τη δυνατότητα στους εκπαιδευτικούς να πληροφορούν λεπτομερέστερα τόσο το μαθητή όσο και τους γονείς του για τα αποτελέσματα των προσπαθειών του στο σχολείο, για τις δυνατότητες και τις κλίσεις του, καθώς και για ενδεχόμενες ελλείψεις ή αδυναμίες σε ορισμένους τομείς.

Η περιγραφική αξιολόγηση έχει οφέλη και για το ίδιο τον εκπαιδευτικό καθώς βοηθάει στην αυτοαξιολόγηση που κάνει ο ίδιος πάνω στη δουλειά του. Τον βοηθάει να δει ξεκάθαρα συγκεκριμένα πώς τα πήγαν οι μαθητές του και τι περιθώρια βελτίωσης έχει ο ίδιος ώστε να τους βοηθήσει να πάνε ακόμα καλύτερα.

Παρόλο που είναι μια χρονοβόρα και κοπιαστική διαδικασία, θεωρώ ότι εμείς οι εκπαιδευτικοί πρέπει να αγκαλιάσουμε και να στηρίξουμε αυτό το θεσμό που δίνει τόσες πολλές δυνατότητες και πάει την εκπαίδευση πολλά βήματα μπροστά, βοηθώντας έτσι να πλησιάσουμε λίγο πιο κοντά στην εκπαίδευση που ονειρευόμαστε.

Έχοντας τα παραπάνω και πολλά άλλα κατά νου φέτος την εφάρμοσα στην Α'Δημοτικού που διδάσκω και ειλικρινά εντυπωσιάστηκα από τις δυνατότητες που προσφέρει. Νομίζω ότι ήταν κάτι που άρεσε πολύ και στους γονείς καθώς νιώθουν πιο ήρεμοι και σίγουροι όταν γνωρίζουν ακριβώς τι αναμένεται από το παιδί τους και σε πιο βαθμό το έχει κατακτήσει. Παρακάτω επισυνάπτω τη φόρμα που συνέταξα με τη βοήθεια της σχολικού συμβούλου για όποιον ενδιαφέρεται να το εφαρμόσει στην τάξη του. Με κλικ επάνω οι εικόνες εμφανίζονται σε μεγέθυνση. Είναι ένας προτεινόμενος τρόπος αλλά κάποιος άλλος θα το μπορούσε να το κάνει κάπως διαφορετικά. Θα ήταν πολύ χρήσιμο και ενδιαφέρον να δεχτώ σχόλια και εμπειρίες τόσο από συναδέλφους που το έχουν εφαρμόσει όσο και από γονείς.

περιγραφική αξιολόγηση Α τάξη.doc : 2 - LibreOffice Writer_007

 περιγραφική αξιολόγηση Β' τριμήνου Α' τάξη.odt : 2 - LibreOffice Writer_004