Οδηγός επιβίωσης για ένα καλό ξεκίνημα στην Α’ Δημοτικού

διάβασμα Πλησιάζει ο καιρός να ξεκινήσουν τα πρωτάκια μας το σχολείο και μαζί με την ανυπομονησία που έχουν παιδιά και γονείς για το νέο ξεκίνημα, μια ανησυχία που ακούει στη λέξη “διάβασμα” υπάρχει στο πίσω μέρος του μυαλού όλων και κυρίως των γονιών!!! Αλήθεια τι χρειάζεται το διάβασμα και ειδικά στα πρωτάκια; Τόσο μικρά που είναι δε τους φτάνουν τόσες ώρες στο σχολείο; Τους φτάνουν, όμως η μελέτη στο σπίτι βοηθάει το μαθητή να βάλει σε σειρά τα όσα έμαθε το πρωί   στο σχολείο και να τα εμπεδώσει μέσα από την εξάσκηση. Πρόκειται για μια  καινούρια ευθύνη στη ζωή των παιδιών, άγνωστη μέχρι τώρα.  Οι γονείς μπορούν να βοηθήσουν τα παιδιά τους με διάφορους τρόπους ώστε αυτή η μετάβαση από την ξεγνοιασιά, στις υποχρεώσεις της σχολικής ζωής να γίνει όσο το δυνατόν πιο ομαλά.

Να αποσαφηνιστεί στο συγκεκριμένο σημείο ότι όπως ορίζεται με τις εγκυκλίους υπ’ αριθμ. Φ.12/428/85241/Γ1/18.08.2003 και υπ’ αριθμ. Φ.12/342/35602/Γ1/09.05.2005  του υπουργείου παιδείας, οι κατ’ οίκων εργασίες πρέπει να έχουν συγκεκριμένους στόχους και να μην απαιτούν από ένα μαθητή α’ και β’ δημοτικού πάνω από μισή ώρα μελέτης,  Βεβαίως η μισή ώρα είναι σχετική για το κάθε παιδί. Γι’ αυτό που κάποιος χρειάζεται μισή ώρα κάποιος άλλος μπορεί να χρειαστεί 45 λεπτά για παράδειγμα. Αλλά κάπου εκεί κυμαίνονται τα επιτρεπτά όρια με βάση το τι είναι λογικό να ζητάμε από ένα παιδί αυτής της ηλικίας.

Θα ξεκινήσω λέγοντας ότι με την εισαγωγή στο Δημοτικό σχολείο θεωρούμε δεδομένο ότι το παιδί έχει αυτονομηθεί σε μεγάλο βαθμό μέσα στο σπίτι, είναι σε θέση να αυτοεξυπηρετείται, να ετοιμάζει μόνο του το κολατσιό του, να κάνει μπάνιο μόνο του έστω και με μικρή βοήθεια, να ντύνεται και να φροντίζει τον εαυτό του. Οι συγκεκριμένες δεξιότητες είναι πολύ σπουδαίες και είναι μάταιο να θεωρούμε ότι ένα παιδί θα καταφέρει να αυτονομηθεί αποτελεσματικά στο σχολείο αν αυτό δεν έχει ξεκινήσει από το σπίτι. Επιπλέον, είναι σημαντικό  στο σπίτι να του έχουν ανατεθεί συγκεκριμένες αρμοδιότητες τις οποίες είναι ικανό να φέρει εις πέρας συμβάλλοντας έτσι στην εύρυθμη λειτουργία του σπιτιού και για τις οποίες είναι αποκλειστικά υπεύθυνο. Με αυτό τον τρόπο καλλιεργούμε την υπευθυνότητα και τη συνέπεια στο παιδί, τα απαραίτητα γνωρίσματα του επιτυχημένου μαθητή.

Έχοντας δουλέψει στα βασικά είμαστε έτοιμοι για το μεγάλο άλμα που λέγεται μετάβαση από το Νηπιαγωγείο στο Δημοτικό. Είναι σημαντικό οι γονείς να κρατήσουν θετική στάση ως προς το σχολείο. Μπορούμε να φανταστούμε πόσο αγχωμένο θα ξεκινήσει ένα παιδί το σχολείο αν όλο το καλοκαίρι έβλεπε και κυρίως άκουγε τη μητέρα του αγχωμένη. Δημιουργούμε θετική εικόνα για το σχολείο χωρίς να το ωραιοποιούμε υπερβολικά γιατί κάτι τέτοιο δεν ανταποκρίνται στην πραγματικότητα. Θα υπάρξουν και δύσκολες μέρες. Κούραση, αποτυχίες, ματαιώσεις.

Λίγο πριν ξεκινήσει το σχολείο, διαμορφώνουμε μαζί με το παιδί μας το χώρο όπου θα μελετά. Το ιδανικό θα ήταν να πάμε μαζί του να αγοράσουμε γραφείο και βιβλιοθήκη ή να μετατρέψουμε το μωρουδιακό δωμάτιο σε παιδικό, αντικαθιστώντας μια από τις γωνιές με τα χιλιάδες παιχνίδια σε χώρο μελέτης.

Ο χώρος όπου θα γίνεται η μελέτη πρέπει να είναι τακτοποιημένος και καθαρός χωρίς πολλά πράγματα, ώστε να μη αποσπάται η προσοχή του παιδιού.

Ορίζουμε το πότε θα γίνεται το διάβασμα και φτιάχνουμε ένα υποτυπώδες χρονοδιάγραμμα. Είναι προτιμότερο το παιδί να ξεκουράζεται λίγο μετά το σχολείο με ένα σύντομο υπνάκο ή παίζοντας στο δωμάτιο του και να ολοκληρώνει τη μελέτη πριν από τις άλλες εξωσχολικές δραστηριότητες που ενδεχομένως να έχει. Η συμμετοχή του παιδιού στην απόφαση του πότε θα γίνει το διάβασμα και με ποια σειρά θα ολοκληρώσει τα μαθήματα το κάνει να νιώθει ότι εμπλέκεται στη διαδικασία και δημιουργεί λιγότερες αντιδράσεις.

Στην αρχή η μητέρα θα πρέπει να αναλάβει ενεργό ρόλο στο συντονισμό του διαβάσματος με απώτερο στόχο την πλήρη αυτονόμηση του παιδιού μέχρι το τέλος της δευτέρας δημοτικού. Είναι προτιμότερο να βοηθάει το παιδί στο διάβασμα όποιος από τους δύο γονείς είναι πιο ήρεμος, καθώς στα αρχικά στάδια το παιδί θα προχωράει με αργούς ρυθμούς και κάτι τέτοιο μπορεί να δημιουργήσει εκνευρισμό στο γονιό κάτι που δεν το θέλουμε.

Τοποθετούμε ένα ρολόι σε εμφανές σημείο, συλλέγουμε κοντά μας όλα τα απαραίτητα, γράφουμε σε λίστα το τι πρέπει να γίνει  και ξεκινάμε ορίζοντας πόσο χρόνο θα διαρκέσει το κάθε τι που κάνουμε. Δεν αφήνουμε το παιδί να γράφει πχ αντιγραφή με τις ώρες κ εμείς είμαστε σε άλλο δωμάτιο γιατί το πιο πιθανό στην αρχή είναι ότι θα χαζεύει και θα νομίζει ότι διαβάζει και μάλιστα θα νιώθει και κουρασμένο από το διάβασμα-χάζεμα. Επιπλέον όσο το παιδί μας διαβάζει καθόμαστε ήρεμα δίπλα του και δεν κάνουμε πράγματα που θα μπορούσαν να αποσπάσουν την προσοχή του, όπως το να μιλάμε στο τηλέφωνο. Δείχνουμε υπομονή και σεβασμό σε αυτό που κάνει. Αν θέλουμε να διορθώσει κάποιο γράμμα και να το γράψει καλύτερα, σβήνουμε μόνο το προς διόρθωση γράμμα και όχι ολόκληρη τη λέξη ή τη σελίδα. Πόσο μάλλον δε σκίζουμε σελίδες για να τα ξαναγράψει από την αρχή ως τιμωρία που δεν κάνει καλά γράμματα. Κάθε τι που ολοκληρώνει το παιδί το σβήνει από τη λίστα. Αυτό το βοηθάει να έχει εικόνα της δουλειάς που πρέπει να γίνει και να συνειδητοποιήσει ότι κάπου τελειώνει όλο αυτό.

Παρατηρούμε τα σημάδια κούρασης του παιδιού. Αν δούμε ότι έχει κουραστεί τόσο που αδυνατεί να συγκεντρωθεί, κάνουμε ένα σύντομο διάλειμμα για 5-10 και όχι πολύ περισσότερο. Είναι κρίμα να πιέσουμε το παιδί πέρα από τα όρια του απλά και μόνο επειδή βιαζόμαστε. Είναι προτιμότερο να μείνει η δουλειά στη μέση παρά να τελειώσει πάση θυσία με ότι αυτό συνεπάγεται.

Βοηθάμε τα παιδιά να μάθουν να ετοιμάζουν το σακίδιο τους και τα ρούχα τους για την επόμενη μέρα. Είναι τα ίδια υπεύθυνα για τα πράγματα που πρέπει να έχουν την επόμενη μέρα μαζί τους καθώς και για την κατάλληλη ενδυμασία τις μέρες της γυμναστικής.

Τους μαθαίνουμε να σέβονται τα βιβλία και να τα διατηρούν καθαρά και περιποιημένα.

Μετά την ολοκλήρωση της μελέτης και εφόσον αυτή έγινε σε εύλογο χρονικό διάστημα το παιδί μπορεί να ασχοληθεί με ότι το ευχαριστεί. Αυτό δεν πρέπει να το περάσουμε στο παιδί σαν επιβράβευση που ολοκλήρωσε τις εργασίες του, αλλά σα λογική συνέπεια της αποδοτικής και οργανωμένης μελέτης. Αν είμαστε συγκεντρωμένοι και τελειώσουμε γρήγορα, θα μπορέσουμε να κάνουμε και κάτι άλλο. Αν πάλι όχι, τότε μάλλον θα πάμε κατ’ ευθείαν για ύπνο και αυτό δεν είναι τιμωρία φυσικά αλλά λογική συνέπεια της αργοπορίας.

Ο ρόλος μας θα πρέπει να είναι βοηθητικός και σε καμία περίπτωση δε δίνουμε έτοιμες λύσεις.

Για τους περισσότερους γονείς που εργάζονται και που έχουν ένα σωρό υποχρεώσεις πέρα από την εργασία τους, το να πρέπει να βοηθάνε τα παιδιά τους παραμένοντας ήρεμοι και άπραγοι δίπλα τους όσο αυτά μελετούν, φαντάζει βουνό. Όμως πρέπει να θυμούνται ότι η δυσκολία του σήμερα γίνεται με μαθηματική ακρίβεια η ευκολία του αύριο. Αν επενδύσουμε λίγο χρόνο τώρα, σε λίγο καιρό θα έχουμε ένα ανεξάρτητο παιδί, που θα έχει πάρει μία καλή σειρά στο σχολείο και θα είναι σε θέση να μελετά αποτελεσματικά μόνο του.

Καλό θα ήταν ο μαθητής να μην ξεκινήσει κάποια εξωσχολική δραστηριότητα μέχρι να εξοικειωθεί με τους ρυθμούς του σχολείου, τόσο για να μην πιεστεί η μητέρα που όπως είπαμε έχει επιφορτιστεί με μια επιπλέον ευθύνη, όσο και το ίδιο το παιδί που χρειάζεται χρόνο μετά το διάβασμα για δημιουργικό και ξένοιαστο παιχνίδι.

Πολύ σημαντικό είναι να μη βαρυγκομούμε μπροστά στο παιδί για τον όγκο του διαβάσματος. Αν κρίνουμε ότι το διάβασμα απαιτεί πολύ χρόνο, το παιδί μας κουράζεται ή δε μπορεί να τα καταφέρει να ολοκληρώσει τις εργασίες του σε εύλογο χρονικό διάστημα τότε καλό θα ήταν να επισκεφτούμε τη δασκάλα και να δούμε από κοινού το πρόβλημα. Θα μπορούσε απλά ο όγκος των εργασιών να είναι πράγματι μεγάλος ή το παιδί μας να αντιμετωπίζει κάποια μαθησιακή δυσκολία οπότε να απαιτείται διαφορετικός χειρισμός.

Δεν καλλιεργούμε τον ανταγωνισμό στα παιδιά, δεν τα συγκρίνουμε με τους συμμαθητές τους ή με τα παιδιά των φίλων μας και δεν προετοιμάζουμε μαζί τους το μάθημα της επόμενης μέρας για να μπορούν να συμμετέχουν περισσότερο στη τάξη. Αν κάποιο παιδί τελειώνει πολύ σύντομα τα μαθηματά του και θέλει να κάνει και κάτι άλλο, το ωθούμε σε δραστηριότητες που σχετίζονται με έμμεσο τρόπο με το σχολείο. Ένα εκπαιδευτικό παιχνίδι στον υπολογιστή, η ανάγνωση ενός λογοτεχνικού βιβλίου, η αναζήτηση πληροφοριών για κάποιο θέμα θα μπορούσαν να είναι μερικές από αυτές.

Καλή αρχή σε όλους!!!!!